ုျမန္မာနိုင္ငံသားဥပေဒ ၁၉၈၂ ခုႏွစ္
July 10, 2014 at 6:25pm
[ ၁၉၈၂ ခုႏွစ္ ၊ ျပည္သူ႕လႊတ္ေတာ္ဥပေဒ အမွတ္ ၄ ]ျပည္သူ႕လႊတ္ေတာ္သည္ ေအာက္ပါဥပေဒကိုျပ႒ာန္းလိုက္သည္။
အခန္း ( ၁ )အမည္ႏွင့္အဓိပၸာယ္ေဖာ္ျပခ်က္
၁။ ဤဥပေဒကို ျမန္မာနိုင္ငံသားဥပေဒဟု ေခၚတြင္ေစရမည္။
၂။ ဤဥပေဒတြင္ပါရွိေသာ ေအာက္ပါစကားရပ္မ်ားသည္ ေဖာ္ျပပါအတိုင္း အဓိပၸာယ္သက္ေရာက္ေစရမည္ - ( က ) နိုင္ငံေတာ္ဆိုသည္မွာ ျပည္ေထာင္စုဆိုရွယ္လစ္သမၼတျမန္မာနိုင္ငံေတာ္ကို ဆိုသည္။
( ခ ) နိုင္ငံသားဆိုသည္မွာ ျမန္မာနိုင္ငံသားကိုဆိုသည္။
( ဂ ) ဧည့္နိုင္ငံသားဆိုသည္မွာ ဤဥပေဒအရ သတ္မွတ္ေသာ ဧည့္နိုင္ငံသားကိုဆိုသည္။
( ဃ ) နိုင္ငံသားျပဳ ႔ခြင့္ရသူဆိုသည္မွာ ဤဥပေဒအရ သတ္မွတ္ေသာ နို္င္ငံသားျပဳ ႔ခြင့္ရသူကို ဆိုသည္။
( င ) နိုင္ငံျခားသား ဆိုသည္မွာ နိုင္ငံသားမဟုတ္ေသာသူ သို႔မဟုတ္ ဧည့္နိူင္ငံသားမဟုတ္ေသာသူ သို႕မဟုတ္ နိုင္ငံသားျပဳ ႔ခြင့္ရသူ မဟုတ္ေသာသူကိုဆိုသည္။
( စ ) နိုင္ငံသားလက္မွတ္ဆိုသည္မွာ ၁၉၄၈ ခုႏွစ္၊ျပည္ေထာင္စုျမန္မာနိုင္ငံသားအျဖစ္ ( ေရြးခ်ယ္ေရး ) အက္ဥပေဒအရျဖစ္ေစ ၊ ၁၉၄၈ ခုႏွစ္၊ ျပည္ေထာင္စုျမန္မာနိုင္ငံသားျဖစ္မႈ႕အက္ဥပေဒအရ ျဖစ္ေစ ထုတ္ေပးေသာ နိုင္ငံသားလက္မွတ္ကိုဆိုသည္။
( ဆ ) ဧည့္နိုင္ငံသားလက္မွတ္ ဆိုသည္မွာ ဤဥပေဒအရ ထုတ္ေပးေသာ ဧည့္နိုင္ငံသားလက္မွတ္ကို ဆိုသည္။
( ဇ ) နိုင္ငံသားျပဳ ႔ခြင့္လက္မွတ္ ဆိုသည္မွာ ဤဥပေဒအရ ထုတ္ေပးေသာ နိုင္ငံသားျပဳ ႔ခြင့္လက္မွတ္ကို ဆိုသည္။
( စ် ) ဗဟိုအဖဲြ ႔ဆိုသည္မွာ ဤဥပေဒအရ ဖဲြ ႔စည္းသည့္အဖဲြ ႔ဆိုသည္။
အခန္း ( ၂ )နိုင္ငံသားျဖစ္ျခင္း
၃။ နိုင္ငံေတာ္တြင္ပါဝင္ေသာ နယ္ေျမတစ္ခုခု၌ ျမန္မာသကၠရာဇ္ ၁၁၈၅ ခုႏွစ္ ၊ ခရစ္သကၠရာဇ္ ၁၈၂၃ ခုႏွစ္မတိုင္မီကာလမွစ၍ ပင္ရင္းနိုင္ငံအျဖစ္ အျမဲေနထိုင္ခဲ႔ေသာ
ကခ်င္၊ကယား၊ကရင္၊ခ်င္း၊ဗမာ၊မြန္၊ရခိုင္၊ရွမ္း စသည့္ တိုင္းရင္းသားမ်ားႏွင့္ မ်ိဳးႏႊယ္စုမ်ားသည္ ျမန္မာနိုင္ငံသားမ်ား ျဖစ္သည္။၄။ မည္သည့္မ်ိဳးႏႊယ္စုသည္ တိုင္းရင္းသားျဖစ္သည္၊ မျဖစ္သည္ကို နိုင္ငံေတာ္ေကာင္စီက ဆုံးျဖတ္နိုင္သည္။၅။ တိုင္းရင္းသားတိုင္းသည္လည္ေကာင္း၊တိုင္းရင္းသားမိဘႏွစ္ပါးမွ ေမြးဖြားသူတိုင္းသည္ လည္ေကာင္း ေမြးရာပါနိုင္ငံသားျဖစ္သည္။၆။ ဤဥပေဒ အာဏာတည္သည့္ေန႕တြင္ နိုင္ငံသားျဖစ္ျပီးသူသည္နိုင္ငံသားျဖစ္သည္။၇။ နိုင္ငံအတြင္း၌ျဖစ္ေစ၊နိုင္ငံေတာ္ျပင္ပ၌ျဖစ္ေစ ေမြးဖြားသည့္ေအာက္ပါသူတို႔သည္လည္း နိုင္ငံသားျဖစ္သည္ -( က ) နိုင္ငံသားမိဘနွစ္ပါးမွ ေမြးဖြားသူမ်ား( ခ ) နိုင္ငံသားႏွင့္ ဧည့္နိုင္ငံသားမိဘႏွစ္ပါးမွေမြးဖြားသူမ်ား( ဂ ) နိုင္ငံသားႏွင့္ နိုင္ငံသားျပဳ ႔ခြင့္ရသူ မိဘႏွစ္ပါးမွ ေမြးဖြားသူမ်ား( ဃ ) ဧည့္နိုင္ငံသားမိဘႏွစ္ပါးမွ ေမြးဖြားေသာသားသမီးႏွင့္ -( ၁ ) နိုင္ငံသား သို႕မဟုတ္( ၂ ) ဧည့္နိုင္ငံသား သို႔မဟုတ္( ၃ ) နိုင္ငံသားျပဳ ႔ခြင့္ရသည့္ မိဘႏွစ္ပါးမွေမြးဖြားလာသူမ်ား( င ) နိုင္ငံသားျပဳ ႔ခြင့္ရသူမိဘႏွစ္ပါးမွ ေမြးဖြားေသာ သားသမီးမ်ားႏွင့္ -( ၁ ) နိူင္ငံသား သို႕မဟုတ္( ၂ ) ဧည့္နိုင္ငံသား သိုမဟုတ္( ၃ ) နိုင္ငံသားျပဳ ႔ခြင့္ရသူ မိဘႏွစ္ပါးမွ ေမြးဖြားသူမ်ား( စ ) ဧည့္နိုင္ငံသားႏွင့္ နိုင္ငံသားျပဳ ႔ခြင့္ရသူ မိဘႏွစ္ပါးမွ ေမြးဖြားလာေသာ သားသမီးမ်ားႏွင့္ -( ၁ ) နိုင္ငံသား သို႔မဟုတ္( ၂ ) ဧည့္နိုင္ငံသား သို႕မဟုတ္( ၃ ) နိုင္ငံသားျပဳ ႔ခြင့္ရသူ မိဘႏွစ္ပါးမွ ေမြးဖြားလာသူမ်ား၈။ ( က ) နိုင္ငံေတာ္ေကာင္စီသည္ နိုင္ငံေတာ္၏ အက်ိဳးငွာ မည္သူကိုမဆို နိုင္ငံသား သို႔မဟုတ္ ဧည့္နိုင္ငံသား သို႔မဟုတ္ နိုင္ငံသားျပဳ ႔ခြင့္ရသူအျဖစ္ သတ္မွတ္နိုင္သည္။( ခ ) နိုင္ငံေတာ္ေကာင္စီသည္ နိုင္ငံေတာ္၏ အက်ိဳးငွာ ေမြးရာပါနိုင္ငံသားမွအပ မည္သူကိုမဆို နိုင္ငံသား သို႔မဟုတ္ ဧည့္နိုင္ငံသား သို႔မဟုတ္ နိုင္ငံသားျပဳ ႔ခြင့္ရသူအျဖစ္မွ ရုတ္သိမ္းနိုင္သည္။၉။ နိုင္ငံေတာ္အတြင္း ေမြးဖြားေသာ နိုင္ငံသားတစ္ဦးအတြက္ အသက္တစ္ဆယ္ႏွစ္ျပည့္သည့္ေန႕မွစ၍ တစ္ႏွစ္အတြင္း ျပည္ထဲေရးဝန္ႀကီးဌာန၏ သတ္မွတ္ေသာ အဖဲြ႕အစည္းမ်ား၌ သတ္မွတ္သည့္နည္းလမ္းႏွင့္အညီ မိဘ သို႔မဟုတ္ အုပ္ထိန္းသူက မွတ္ပုံတင္ရမည္။ႁခြင္းခ်က္ ။ ။ အသက္တစ္ဆယ္ႏွစ္ျပည့္သည့္ေနမွစ၍ တစ္ႏွစ္အတြင္း မွတ္ပုံမတင္နိုင္ပါက မိဘ သို႕မဟုတ္ အုပ္ထိန္းသူသည္ ခိုင္လုံေသာအေႀကာင္းျပ၍ ျပည္ထဲေရးဝန္ႀကီးဌာန၏ သတ္မွတ္သည့္အဖဲြ ႔အစည္းမ်ားသို႕ ေလွ်ာက္ထားရမည္။၁၀။ နိုင္ငံေတာ္ျပင္ပတြင္ ေမြးဖြားေသာ နိုင္ငံသားတစ္ဦးအတြက္ ထိုသို႔ေမြးဖြားေႀကာင္းကို ေမြးဖြားသည့္ေန႕မွစ၍ တစ္ႏွစ္အတြင္း ျမန္မာနိုင္ငံသံ႐ုံး သို႕မဟုတ္ ေကာင္စစ္ဝန္႐ုံး သို႔မဟုတ္ ျပည္ထဲေရးဝန္ႀကီးဌာန၏ သတ္မွတ္ေသာ အဖဲြ ႔အစည္းမ်ား၌ သတ္မွတ္သည့္နည္းလမ္းႏွင့္အညီ မိဘ သို႕မဟုတ္ အုပ္ထိန္းသူက မွတ္ပုံတင္ရမည္။ႁခြင္းခ်က္ ။ ။ ေမြးဖြားသည့္ေန႕မွစ၍ တစ္ႏွစ္အတြင္း မွတ္ပုံမတင္နိုင္ပါက မိဘ သို႔မဟုတ္ အုပ္ထိန္းသူသည္ ခိုင္လုံေသာအေႀကာင္းျပ၍ ျမန္မာနိုင္ငံသံ႐ုံး သို႕မဟုတ္ ေကာင္စစ္ဝန္သံ႐ုံး သို႔မဟုတ္ ျပည္ထဲေရးဝန္ႀကီးဌာန၏ သတ္မွတ္သည့္ အဖဲြ ႔အစည္းမ်ားမွ တစ္ဆင့္ ဗဟိုအဖဲြ ႔သို႕ေလွ်ာက္ထားရမည္။၁၁။ ( က ) ပုဒ္မ ၉ ၊ ပုဒ္မ ၁၀ ပါအတိုင္း လိုက္နာရန္ ပ်က္ကြက္လွ်င္ မိဘ သို႔မဟုတ္ အုပ္ထိန္းသူသည္ ျမန္မာနိုင္ငံသံ႐ုံး သို႔မဟုတ္ ေကာင္စစ္ဝန္႐ုံး သို႔မဟုတ္ ျပည္ထဲေရးဝန္ႀကီးဌာန၏ သတ္မွတ္ေသာ အဖဲြ ႔အစည္းကို တစ္ႏွစ္လွ်င္ က်ပ္ငါးဆယ္က်စီ ဒဏ္ေငြကို ေပးေဆာင္ရေစရမည္၊( ခ ) ပုဒ္မ ၉ ၊ ပုဒ္မ ၁၀ ပါအတိုင္း လိုက္နာရန္ ငါးႏွစ္ဆက္တိုက္ ပ်က္ကြက္လွ်င္ မိဘ သို႔မဟုတ္ အုပ္ထိန္းသူသည္ ဒဏ္ေငြက်ပ္တစ္ေထာင္ကို ေပးေဆာင္ေစရမည္။၁၂။ နိုင္ငံသားတစ္ဦးသည္ -( က ) နိုင္ငံေတာ္၏ ဥပေဒမ်ားကို ရိုေသလိုက္နာရမည္။( ခ ) နိုင္ငံေတာ္၏ ဥပေဒပါ တာဝန္မ်ားကို ထမ္းေဆာင္ရမည္။( ဂ ) နိုင္ငံေတာ္၏ ဥပေဒပါ အခြင့္အေရးမ်ားကို ခံစားခြင့္ရွိသည္။၁၃။ နိုင္ငံသားတစ္ဦးသည္ အျခားနိုင္ငံ၏ နိုင္ငံသားအျဖစ္ကိုပါ ခံယူခြင့္မရွိေစရ။၁၄။ နိုင္ငံသားတစ္ဦးသည္ နိုင္ငံေတာ္ပါဝင္ေနေသာ စစ္မက္ကာလအတြင္း နိုင္ငံသားအျဖစ္ကိုပါ ခံယူခြင့္မရွိေစရ။၁၅။ ( က ) နိုင္ငံသားတစ္ဦးသည္ နိုင္ငံျခားသားတစ္ဦးႏွင့္ အိမ္ေထာင္ျပဳ ႔ကာမွ်ျဖင့္ နိုင္ငံသားအျဖစ္ အလိုအေလွ်ာက္ မဆုံးရႈံးေစရ။( ခ ) နိုင္ငံျခားသားတစ္ဦးသည္ နိုင္ငံသားႏွင့္ အိမ္ေထာင္ျပဳ ႔ကာမွ်ျဖင့္ နိုင္ငံသားအျဖစ္ အလိုအေလွ်ာက္ မရရွိေစရ။၁၆။ နိုင္ငံသားတစ္ဦးသည္ နိုင္ငံေတာ္မွ အျပီးအပိုင္ထြက္ခြာလွ်င္ျဖစ္ေစ ၊ အျခားနိုင္ငံ၏ နိုင္ငံသားအျဖစ္ကို ခံယူလွ်င္ သို႕မဟုတ္ မွတ္ပုံတင္လွ်င္ျဖစ္ေစ၊အျခားနိုင္ငံ၏ နိုင္ငံကူးလက္မွတ္ သို႔မဟုတ္ အလားတူလက္မွတ္ကို ထုတ္ယူလွ်င္ျဖစ္ေစ နိုင္ငံသားအျဖစ္မွ ရပ္စဲသည္။၁၇။ ေမြးရာပါ နိုင္ငံသားတစ္ဦးကို ပုဒ္မ ၁၆ ပါ ျပ႒ာန္းခ်က္မ်ားႏွင့္ ျငိစြန္းသျဖင့္ နိုင္ငံသားအျဖစ္မွ ရပ္စဲသည့္ကိစၥမွတစ္ပါး အျခားမည္သည့္ အေျခအေနတြင္မွ် နိုင္ငံသားအျဖစ္မွ ႐ုပ္သိမ္းျခင္း မရွိေစရ။၁၈။ နိုင္ငံသားတစ္ဦးသည္ မဟုတ္မမွန္ေဖာ္ျပျခင္း သို႔မဟုတ္ ဖုံးကြယ္ထားျခင္းႏွင့္ နိုင္ငံသားအျဖစ္ကို ရရွိပါက နိုင္ငံသားအျဖစ္မွ ႐ုပ္သိမ္းျခင္းခံရမည့္အျပင္ ေထာင္ဒဏ္ ၁၀ ႏွစ္နွင့္ ေငြဒဏ္က်ပ္ငါးေသာင္းကိုလည္း က်ခံေစရမည္။၁၉။ နိုင္ငံသားတစ္ဦးသည္ မသမာေသာနည္းလမ္းျဖင့္ နိုင္ငံသားလက္မွတ္ သို႔မဟုတ္ ဧည့္နိုင္ငံသားလက္မွတ္ သို႔မဟုတ္ နိုင္ငံသားျပဳ ႔ခြင့္လက္မွတ္ကို သူတစ္ဦးရရွိရန္ အားေပးကူညီလွ်င္ ေထာင္ဒဏ္ ခြန္ႏွစ္နွစ္နွင့္ ေငြဒဏ္ က်ပ္တစ္ေသာင္းကို က်ခံေစရမည္။၂၀။ ( က ) နိုင္ငံသားအျဖစ္မွ ရပ္စဲခံရသူ သို႔မဟုတ္ ႐ုတ္သိမ္းခံရသူ၏ နိုင္ငံသားလက္မွတ္ကို ပယ္ဖ်က္ရမည္။ထိုသို႔ ပယ္ဖ်က္ထားေသာလက္မွတ္ကို ကိုင္ေဆာင္ေသာသူသည္ ျပည္ထဲေရးဝန္ႀကီးဌာန၏ သတ္မွတ္သည့္နည္းလမ္းႏွင့္ အညီ ျပန္လည္အပ္နွံရမည္။( ခ ) ပယ္ဖ်က္ထားေသာ နိုင္ငံသားလက္မွတ္ကို ျပန္လည္အပ္နွံရန္ ပ်က္ကြက္လွ်င္ျဖစ္ေစ ၊ ဆက္လက္အသုံးျပဳ ႔လွ်င္ျဖစ္ေစ ၊ သူတစ္ဦးအား မသမာေသာနည္းလမ္းျဖင့္ လဲႊေျပာင္းေပးအပ္လွ်င္ျဖစ္ေစ ေထာင္ဒဏ္တစ္ဆယ္ႏွစ္ႏွင့္ ေငြဒဏ္က်ပ္ႏွစ္ေသာင္းကို က်ခံေစရမည္။( ဂ ) မည္သူမဆို ပယ္ဖ်က္ထားေသာနိုင္ငံသားလက္မွတ္ကိုျဖစ္ေစ၊ ေသဆုံးသူနိုင္ငံသား၏လက္မွတ္ကိုျဖစ္ေစ ကိုင္ေဆာင္အသုံးျပဳ ႔လွ်င္ ေထာင္ဒဏ္တစ္ဆယ္ႏွစ္ႏွင့္ ေငြဒဏ္က်ပ္ ငါးေသာင္းကိုက်ခံေစရမည္။၂၁။ မည္သူမဆို နိုင္ငံသားလက္မွတ္ အတုျပဳ ႔လွ်င္ျဖစ္ေစ၊ ထိုသို႕ျပဳ ႔လုပ္ရန္အားေပးကူညီလွ်င္ျဖစ္ေစ ေထာင္ဒဏ္တစ္ဆယ့္ငါးႏွစ္နွင့္ ေငြဒဏ္က်ပ္ငါးေသာင္းကို က်ခံေစရမည္။၂၂။ နိုင္ငံသားအျဖစ္မွ ရပ္စဲခံရသူ သို႔မဟုတ္ ႐ုတ္သိမ္းခံရသူသည္ နိုင္ငံသားအျဖစ္ကိုေသာ္လည္ေကာင္း၊ဧည့္နိုင္ငံသားအျဖစ္ကိုေသာ္လည္ေကာင္း၊နိုင္ငံသားျပဳ ႔ခြင့္ရသူအျဖစ္ကို ေသာ္လည္ေကာင္း ျပန္လည္ ေလွ်ာက္ထားခြင့္မရွိေစရ။အခန္း ( ၃ )ဧည့္နိုင္ငံသားျဖစ္ျခင္း၂၃။ ၁၉၄၈ ခုႏွစ္ ၊ ျပည္ေထာင္စုသမၼတျမန္မာနိုင္ငံသားျဖစ္မႈ႕ အက္ဥပေဒအရ နိုင္ငံသားျဖစ္ရန္ ေလွ်ာက္ထားသူမ်ာသည္ သတ္မွတ္ခ်က္မ်ားႏွင့္ အရည္အခ်င္းမ်ား ကိုက္ညီပါက ဧည့္နိုင္ငံသားအျဖစ္ ဗဟိုအဖဲြ ႔က သတ္မွတ္နိုင္သည္။၂၄။ ဧည့္နိုင္ငံသားအျဖစ္ ဗဟိုအဖဲြ ႔က သတ္မွတ္သူသည္ ျပည္ထဲေရးဝန္ႀကီးဌာန၏ သတ္မွတ္သည့္ အဖဲြ ႔အစည္းေရွ ႔သို႕ ကိုယ္တိုင္လာေရာက္ျပီး နိုင္ငံေတာ္၏ သစၥာကိုခံယူေႀကာင္း၊နိုင္ငံေတာ္၏ ဥပေဒမ်ားကို ႐ုိေသလိုက္နာပါမည္ျဖစ္ေႀကာင္း၊သတ္မွတ္ထားေသာ တာဝန္ႏွင့္ အခြင့္အေရးမ်ားကိုသိရွိေႀကာင္း စာျဖင့္ေရးသား၍ ကတိသစၥာျပဳ ႔ ရမည္။၂၅။ ဧည့္နိုင္ငံသားလက္မွတ္တြင္ ေလွ်ာက္လႊာ၌ ေဖာ္ျပထားေသာ သားသမီး၏အမည္ကို ဗဟိုအဖဲြ ႔က ထည့္သြင္းနိုင္သည္။အမည္ ထည့္သြင္းေပးျခင္းခံရေသာ သားသမီးသည္ ဧည့္နိုင္ငံသားျဖစ္သည္။၂၆။ ပုဒ္မ ၂၅ အရ အမည္ထည့္သြင္းေပးျခင္းခံရေသာ သားသမီးသည္ အသက္တစ္ဆယ့္ရွစ္ႏွစ္ျပည့္ျပီးသူျဖစ္ပါက မိဘႏွင့္အတူ ပုဒ္မ ၂၄ ပါအတိုင္း ကတိသစၥာျပဳ ႔ရမည္။၂၇။ ( က ) ပုဒ္မ ၂၅ အရ အမည္ထည့္သြင္းေပးျခင္းခံရေသာ သားသမီးသည္ အသက္တစ္ဆယ့္ရွစ္ႏွစ္ မျပည့္ေသးပါက အသက္ျပည့္သည့္ေနမွစ၍ တစ္ႏွစ္အတြင္း ျပည္ထဲေရးဝန္ႀကီးဌာန၏ သတ္မွတ္ေသာ အဖဲြ႕အစည္းေရွ ႔သို႔ ကိုယ္တိုင္လာေရာက္ျပီး ပုဒ္မ ၂၄ ပါအတိုင္း ကတိသစၥာျပဳ ႔ရမည္။( ခ ) ပုဒ္မခဲြ ( က ) ပါအတိုင္း လိုက္နာရန္ပ်က္ကြက္သူသည္ ျပည္ထဲေရးဝန္ႀကီးဌာန၏ သတ္မွတ္သည့္ အဖဲြ႕အစည္းသို႔ တစ္ႏွစ္လွ်င္ က်ပ္ငါးဆယ္က်စီ ဒဏ္ေငြကိုေပးေဆာင္ရမည္။၂၈။ တစ္နွစ္အတြင္း ကတိသစၥာမျပဳ ႔နိုင္ပါက ခိုင္လုံေသာ အေႀကာင္းျပ၍ ျပည္ထဲေရးဝန္ႀကီးဌာန၏ သတ္မွတ္သည့္အဖဲြ႕အစည္းမွတစ္ဆင့္ ဗဟိုအဖဲြ ႔သို႔ ေလွ်ာက္ထားရမည္။ခိုင္လုံေသာအေႀကာင္းမရွိပဲ အသက္ႏွစ္ဆယ့္ႏွစ္ႏွစ္ ျပည့္သည့္ေန႔မွေက်ာ္လြန္လွ်င္ ဧည့္နိုင္ငံသားအျဖစ္ဆုံးရႈံးသည္။၂၉။ ( က ) ဧည့္နိုင္ငံသား မိဘႏွစ္ပါးလုံးသည္ ဧည့္နိုင္ငံသားအျဖစ္ကို ဆုံးရႈံးလွ်င္ ထိုသူတို႔၏ ဧည့္နိုင္ငံသားလက္မွတ္တြင္ ပါဝင္ေသာ အသက္တစ္ဆယ့္ရွစ္ႏွစ္ မျပည့္ေသးသည့္ သားသမီးႏွင့္ အသက္တစ္ဆယ့္ရွစ္ႏွစ္ ျပည့္ျပီးကတိသစၥာမျပရေသးေသာ သားသမီးသည္ ဧည့္နိုင္ငံသားအျဖစ္မွ ရပ္စဲသည္။( ခ ) ဧည့္နိုင္ငံသားႏွင့္ နိုင္ငံျခားသားမိဘႏွစ္ပါးအနက္ ဧည့္နိုင္ငံသားအမိ သို႔မဟုတ္ အဘသည္ ဧည့္နိုင္ငံသားအျဖစ္ကို ဆုံးရႈံးလွ်င္ ထိုသူကိုင္ေဆာင္ေသာ လက္မွတ္တြင္ပါဝင္သည့္ အသက္တစ္ဆယ့္ရွစ္ႏွစ္ မျပည့္ေသးေသာ သားသမီးႏွင့္ အသက္တစ္ဆယ့္ရွစ္ျပည့္ျပီး ကတိသစၥာမျပဳ ႔ရေသးေသာ သားသမီးသည္ ဧည့္နိုင္ငံသားအျဖစ္မွ ရပ္စဲသည္။၃၀။ ဧည့္နိုင္ငံသားတစ္ဦးသည္ -( က ) နိုင္ငံေတာ္၏ ဥပေဒမ်ားကို ရိုေသလိုက္နာရမည္။( ခ ) နိုင္ငံေတာ္၏ ဥပေဒပါ တာဝန္မ်ားကို ထမ္းေဆာင္ရမည္။( ဂ ) နိုင္ငံေတာ္ေကာင္စီက အခါအားေလ်ာ္စြာ သတ္မွတ္ထားေသာ အခြင့္အေရးမ်ားမွအပ နိုင္ငံေတာ္၏ ဥပေဒပါ နိုင္ငံသားအခြင့္အေရးမ်ားကို ခံစားခြင့္ရွိသည္။၃၁။ ဧည့္နိုင္ငံသားတစ္ဦးသည္ အျခားနိုင္ငံ၏ နိုင္ငံသားအျဖစ္ကိုပါ ခံယူခြင့္မရွိေစရ။၃၂။ ဧည့္နိုင္ငံသားတစ္ဦးသည္ နိုင္ငံေတာ္ပါဝင္ေနေသာ စစ္မက္ကာလအတြင္း ဧည့္နိုင္ငံသားအျဖစ္ကို စြန္႔လႊတ္ခြင့္မရွိေစရ။၃၃။ ဧည့္နိုင္ငံသားတစ္ဦးသည္ နိုင္ငံသားႏွင့္ အိမ္ေထာင္ျပဳ ႔ကာမွ်ျဖင့္ ဧည္နိုင္ငံသားအျဖစ္ အလိုအေလွ်ာက္မျဖစ္ေစရ။၃၄။ ဧည့္နိုင္ငံသားတစ္ဦးသည္ နိုင္ငံေတာ္မွ အျပီးအပိုင္ထြက္ခြာလွ်င္ျဖစ္ေစ၊အျခားနိုင္ငံ၏ နိုင္ငံသားအျဖစ္ကို ခံယူလွ်င္ သို႔မဟုတ္ မွတ္ပုံတင္လွ်င္ျဖစ္ေစ၊အျခားနိုင္ငံ၏ နိုင္ငံကူးလက္မွတ္ သို႔မဟုတ္ အလားတူလက္မွတ္ကို ထုတ္ယူလွ်င္ျဖစ္ေစ ဧည့္နိုင္ငံသားအျဖစ္မွ ရပ္စဲသည္။၃၅။ ဧည့္နိုင္ငံသားတစ္ဦးသည္ ေအာက္ပါျပ႒ာန္းခ်က္ တစ္ရပ္ရပ္ႏွင့္ ျငိစြန္းလွ်င္ ဧည့္နိုင္ငံသားအျဖစ္မွ ဗဟိုအဖဲြ ႔ က႐ုတ္သိမ္းနိုင္သည္ -( က ) နိုင္ငံေတာ္ပါဝင္ေနေသာစစ္မက္ကာလအတြင္း ရန္သူနိုင္ငံမ်ားႏွင့္ျဖစ္ေစ၊ရန္သူနိုင္ငံကို အေထာက္အကူျပဳ ႔သည့္နိုင္ငံမ်ားႏွင့္ျဖစ္ေစ၊ထိုနိုင္ငံမ်ား၏ နိုင္ငံသားမ်ား၊အဖဲြ႕အစည္းမ်ားႏွင့္ျဖစ္ေစ ကုန္သြယ္ျခင္း သို႔မဟုတ္ ဆက္သြယ္ျခင္း သို႔မဟုတ္ ထိုသို႔ျပဳ ႔လုပ္ျခင္းတစ္ရပ္ရပ္ကို အားေပးကူညီျခင္း။( ခ ) နိုင္ငံေတာ္ကို ဆန္႔က်င္ေနသည့္ အဖဲြ႕အစည္းႏွင့္ျဖစ္ေစ၊ ထိုအဖဲြ႕အစည္း၏ အဖဲြ႕ဝင္ႏွင့္ျဖစ္ေစ ကုန္သြယ္ျခင္း သို႔မဟုတ္ ဆက္သြယ္ျခင္း သို႔မဟုတ္ ထိုသို႔ျပဳ ႔လုပ္ျခင္းတစ္ရပ္ရပ္ကိုအားေပးကူညီျခင္း။( ဂ ) နိုင္ငံေတာ္၏အခ်ဴပ္အျခာအာဏာႏွင့္ နိုင္ငံေတာ္၏လုံျခံဳေရးကိုျဖစ္ေစ၊အမ်ားျပည္သူတို႔၏ ေအးခ်မ္းသာယာေရးကိုျဖစ္ေစ ထိပါးေစမည့္ အႏၲရာယ္တစ္ခုခုကို ျပဳ ႔လုပ္ေနသည္၊ျပဳ ႔လုပ္ေတာ့မည္ဟု ယုံႀကည္ေလာက္ေသာအေႀကာင္းရွိျခင္း။( ဃ ) နိုင္ငံေတာ္ကိုအႀကည္အညိဳမဲ႔ေႀကာင္း သို႔မဟုတ္ သစၥာမဲ႔ေႀကာင္းကို ကိုယ္အမူအရာျဖင့္ျဖစ္ေစ၊ႏႈတ္အမူအရာျဖင့္ျဖစ္ေစ၊အျခားနည္းျဖင့္ျဖစ္ေစျပသျခင္း။( င ) နိုင္ငံေတာ္၏ လိွဴ ႔ဝွက္ကိစၥတစ္ရပ္ရပ္ကို သူတစ္ဦးကိုျဖစ္ေစ၊အဖဲြ ႔အစည္းတစ္ခုခုကိုျဖစ္ေစ၊အျခားနိုင္ငံတစ္နိုင္ငံကိုျဖစ္ေစ၊အျခားနိုင္ငံမ်ားကိုျဖစ္ေစ သတင္းေပးျခင္း၊ထိုသို႕ ျပဳ႕လုပ္ျခင္းကို အားေပးကူညီျခင္း။( စ ) အက်င့္စာရိတၱ ပ်က္ျပားျခင္းႏွင့္ စပ္လ်ဥ္းသည့္ ျပစ္မႈ႕တစ္ခုခုကို က်ဴးလြန္ေသာေႀကာင့္ အနည္းဆုံးေထာင္ဒဏ္တစ္ႏွစ္ သို႔မဟုတ္ အနည္းဆုံးေငြဒဏ္က်ပ္တစ္ေထာင္ အျပစ္ေပးခံရျခင္း။၃၆။ ဧည့္နိုင္ငံသားတစ္ဦးသည္ မဟုတ္မမွန္ေဖာ္ျပျခင္း သို႔မဟုတ္ ဖုံးကြယ္ျခင္းျဖင့္ ဧည့္နိုင္ငံသားအျဖစ္ကိုရရွိပါက ဧည့္နိုင္ငံသားအျဖစ္မွ ႐ုပ္သိမ္းျခင္းခံရမည့္အျပင္ ေထာင္ဒဏ္ တစ္ဆယ္ႏွစ္ႏွင့္ ေငြဒဏ္က်ပ္ ငါးေသာင္းကိုလည္း က်ခံေစရမည္။၃၇။ ဧည့္နိုင္ငံသားတစ္ဦးသည္ မသမာေသာနည္းလမ္းျဖင့္ နိုင္ငံသားလက္မွတ္ သို႔မဟုတ္ ဧည့္နိုင္ငံသားလက္မွတ္ သို႔မဟုတ္ နိုင္ငံသားျပဳ ႔ခြင့္လက္မွတ္ကို သူတစ္ဦးရရွိရန္ အားေပးကူညီလွ်င္ ဧည့္နိုင္ငံသားအျဖစ္မွ ႐ုပ္သိမ္းျခင္းခံရမည့္အျပင္ ေထာင္ဒဏ္ခုႏွစ္နွင့္ ေငြဒဏ္က်ပ္တစ္ေသာင္းကိုလည္း က်ခံေစရမည္။၃၈။ ဧည့္နိုင္ငံသားတစ္ဦးသည္ ပုဒ္မ ၃၆ ၊ ပုဒ္မ ၃၇ အရ သူတစ္ဦးက်ဴးလြန္ေသာ အမႈ႕ကိစၥကို ကိုယ္တိုင္သိရွိလွ်င္ျဖစ္ေစ၊ကိုယ္တိုင္ပါဝင္ကူညီေဆာင္ရြက္လွ်င္ျဖစ္ေစ ဤဥပေဒအာဏာတည္သည့္ေန႔မွစ၍ တစ္ႏွစ္အတြင္း သို႔မဟုတ္ က်ဴးလြန္ခဲ႔သည္ေန႔မွစ၍ တစ္ႏွစ္အတြင္း ျပည္ထဲေရးဝန္ႀကီးဌာန၏ သတ္မွတ္ထားေသာ အဖဲြ ႔အစည္းမ်ား၌ ေဖာ္ထုတ္ဝန္ခံပါက ဤအမႈ႕ႏွင့္စပ္လ်ဥ္းေသာ ျပစ္မႈ႕ျပစ္ဒဏ္မွ လြတ္ျငိမ္းခ်မ္းသာခြင့္ရရွိေစမည္။၃၉။ ( က ) ဧည့္နိုင္ငံသားအျဖစ္မွ ရပ္စဲခံရသူ သို႔မဟုတ္ ႐ုပ္သိမ္းခံရသူ၏ ဧည့္နိုင္ငံသားလက္မွတ္ကို ပယ္ဖ်က္ရမည္။ထိုသို႔ ပယ္ဖ်က္ထားေသာ လက္မွတ္ကို ကိုင္ေဆာင္သူသည္ ျပည္ထဲေရးဝန္ႀကီးဌာန၏ သတ္မွတ္သည့္နည္းလမ္းႏွင့္အညီ ျပန္လည္အပ္နွံရမည္။( ခ ) ပယ္ဖ်က္ထားေသာ ဧည့္နိုင္ငံသားလက္မွတ္ကို ျပန္လည္အပ္နွံရန္ပ်က္ကြက္လွ်င္ျဖစ္ေစ၊ဆက္လက္အသုံးျပဳ ႔လွ်င္ျဖစ္ေစ၊သူတစ္ဦးအား မသမာေသာနည္းလမ္းျဖင့္ လဲႊေျပာင္းေပးအပ္လွ်င္ျဖစ္ေစ ေထာင္ဒဏ္တစ္ဆယ္ႏွစ္ႏွင့္ ေငြဒဏ္က်ပ္ႏွစ္ေသာင္းကို က်ခံေစရမည္။( ဂ ) မည္သူမဆို ပယ္ဖ်က္ထားေသာ ဧည့္နိုင္ငံသားလက္မွတ္ကိုျဖစ္ေစ၊ေသဆုံးသူဧည့္နိုင္ငံသား၏လက္မွတ္ကိုျဖစ္ေစ ကိုင္ေဆာင္အသုံးျပဳ ႔လွ်င္ ေထာင္ဒဏ္တစ္ဆယ္ႏွစ္ႏွင့္ ေငြဒဏ္က်ပ္ႏွစ္ေသာင္းကိုက်ခံေစရမည္။၄၀။ မည္သူမဆို ဧည့္နိုင္ငံသားလက္မွတ္အတုျပဳ ႔လုပ္လွ်င္ျဖစ္ေစ၊ထိုသို႔ျပဳ႕လုပ္ရန္အားေပးကူညီလ်ွင္ျဖစ္ေစ ေထာင္ဒဏ္ တစ္ဆယ့္ငါးနွစ္နွင့္ ေငြဒဏ္က်ပ္ငါးေသာင္းကို က်ခံေစရမည္။၄၁။ ဧည့္နိုင္ငံသားအျဖစ္မွ ရပ္စဲခံရသူ သို႔မဟုတ္ ႐ုပ္သိမ္းခံရသူသည္ ဧည့္နိုင္ငံသားအျဖစ္ကိုေသာ္လည္ေကာင္း၊နိုင္ငံသားျပဳ ႔ခြင့္အျဖစ္ေသာ္လည္ေကာင္း ျပန္လည္ေလွ်ာက္ထားခြင့္မရွိေစရ။အခန္း ( ၄ )နိုင္ငံသားျပဳ ႔ခြင့္ရသူျဖစ္ျခင္း၄၂။ ၁၉၄၈ ခုႏွစ္၊ဇန္နဝါရီလ ၄ ရက္ေန႕မတိုင္မီကာလတြင္ နိုင္ငံေတာ္အတြင္း၌ ေရာက္ရွိေနထိုင္သူနွင့္ ထိုသူတို႔မွ နိုင္ငံေတာ္အတြင္း ေမြးဖြားသည့္သားသမီးမ်ားသည္ ၁၉၄၈ခုႏွစ္၊ျပည္ေထာင္စုျမန္မာနိုင္ငံသားျဖစ္သူ အက္ဥပေဒအရ ေလွ်ာက္ထားရန္က်န္ရွိေနေႀကာင္း ခိုင္လုံေသာ အေထာက္အထားမ်ားျဖင့္ ဗဟိုအဖဲြ႕သို႔ နိုင္ငံသားျပဳ႕ခြင့္ရရန္ ေလွ်ာက္ထားနိုင္သည္။၄၃။ ဤဥပေဒအာဏာတည္သည့္ေနမွစ၍ နိုင္ငံေတာ္အတြင္း၌ ျဖစ္ေစ၊နိုင္ငံေတာ္ျပင္ပ၌ျဖစ္ေစ ေမြးဖြားသည့္ ေအာက္ပါသူတို႔သည္လည္း နိုင္ငံသားျပဳ ႔ခြင့္ရရန္ ေလွ်ာက္ထားနိူင္သည္ -( က ) နိုင္ငံသားႏွင့္ နိုင္ငံျခားသားမိဘႏွစ္ပါးမွ ေမြးဖြားလာသူမ်ား( ခ ) ဧည့္နိုင္ငံသားနွင့္ နိုင္ငံသားျပဳ ႔ခြင့္ရသူ မိဘႏွစ္ပါးမွ ေမြးဖြားလာသူမ်ား( ဂ ) ဧည့္နိုင္ငံသားႏွင့္ နိုင္ငံျခားသား မိဘႏွစ္ပါးမွေမြးဖြားလာသူမ်ား( ဃ ) နိုင္ငံသားျပဳ ႔ခြင့္ရသူ မိဘႏွစ္ပါးမွ ေမြးဖြားလာသူမ်ား( င ) နိုင္ငံသားျပဳ ႔ခြင့္ရသူနွင့္ နိုင္ငံျခားသား မိဘႏွစ္ပါးမွေမြးဖြားလာသူမ်ား၄၄။ နိုင္ငံသားျပဳ ႔ခြင့္ရရန္ ေလွ်ာက္ထားသူသည္ ေအာက္ပါအရည္အခ်င္းႏွင့္ ျပည္စုံရမည္ -( က ) ပုဒ္မ ၄၂ သို႔မဟုတ္ ပုဒ္မ ၄၃ ပါ ျပ႒ာန္းခ်က္ႏွင့္ ကိုက္ညီသူျဖစ္ျခင္း( ခ ) အသက္တစ္ဆယ့္ရွစ္ႏွစ္ျပည့္ျ့ပီးသူျဖစ္ျခင္း( ဂ ) တိုင္းရင္းသားဘာသာစကားတစ္မ်ိဳးမ်ိဳးကို ေကာင္းမြန္စြာေျပာတတ္ျခင္း( ဃ ) အက်င့္စာရိတၱေကာင္းမြန္ျခင္း( င ) ႐ူးသြပ္သူမဟုတ္ျခင္း၄၅။ နိုင္ငံသား သို႔မဟုတ္ ဧည့္နိုင္ငံသား သို႔မဟုတ္ နိုင္ငံသားျပဳ ႔ခြင့္ရသူႏွင့္ အိမ္ေထာင္က်ခဲ႔ေသာ ဤဥပေဒအာဏာတည္သည့္ေန႔မတိုင္မီက နိုင္ငံျခားသား မွတ္ပုံတင္လက္မွတ္ကိုင္ေဆာင္သူသည္ နိုင္ငံသားျပဳ ႔ခြင့္ရရန္ ေလွ်ာက္ထားလွ်င္ ေအာက္ပါအရည္အခ်င္းႏွင့္ျပည့္စုံရမည္ -( က ) အသက္တစ္ဆယ့္ရွစ္ႏွစ္ျပည့္ျပီးသူျဖစ္ျခင္း( ခ ) အက်င့္စာရိတၱေကာင္းမြန္ျခင္း( ဂ ) ႐ူးသြပ္သူမဟုတ္ျခင္း( ဃ ) တစ္လင္တစ္မယားျဖစ္ျခင္း( င ) တရားဝင္ဇနီး သို႔မဟုတ္ တရားဝင္ခင္ပြန္းအျဖစ္ နိုင္ငံေတာ္အတြင္း အနည္းဆုံးသုံးႏွစ္ အဆက္မျပတ္ ေနထိုင္ခဲ႔ ျခင္း၄၆။ ( က ) နိုင္ငံသားျပဳ ႔ခြင့္ရသူအျဖစ္ ဗဟိုအဖဲြ ႔က သတ္မွတ္သူသည္ ျပည္ထဲေရးဝန္ႀကီးဌာန၏ သတ္မွတ္သည့္အဖဲြ ႔အစည္းအေရွ ႔သို႔ ကိုယ္တိုင္လာေရာက္ျပီး နိုင္ငံေတာ္၏သစၥာကိုခံယူေႀကာင္း၊နိုင္ငံေတာ္၏ဥပေဒမ်ားကို ႐ိုေသလိုက္နာမည္ျဖစ္ေႀကာင္း၊သတ္မွတ္ထားေသာ တာဝန္နွင့္ အခြင့္အေရးမ်ားကို သိရွိေႀကာင္း စာျဖင့္ေရးသား၍ ကတိျပဳ ႔ရမည္။( ခ ) နိုင္ငံသားျပဳ ႔ခြင့္ရသူအျဖစ္ ဗဟိုအဖဲြ ႔က သတ္မွတ္ေသာ နိုင္ငံျခားသားမွတ္ပုံတင္လက္မွတ္ ကိုင္ေဆာင္ေသာသူသည္ ျပည္ထဲေရးဝန္ႀကီးဌာန၏ သတ္မွတ္သည့္အဖဲြ ႔အစည္းေရွ ႔သို႔ ကိုယ္တိုင္လာေရာက္ျပီး နိုင္ငံျခားသားအျဖစ္ကို စြန္႔လႊတ္ေႀကာင္း၊နိုင္ငံေတာ္၏ သစၥာကိုခံယူေႀကာင္း၊နိုင္ငံေတာ္၏ဥပေဒမ်ားကို ႐ိုေသလိုက္နာမည္ျဖစ္ေႀကာင္း၊သတ္မွတ္ထားေသာ တာဝန္နွင့္ အခြင့္အေရးမ်ားကို သိရွိေႀကာင္း စာျဖင့္ေရးသား၍ ကတိသစၥာျပဳ ႔ရမည္။၄၇။ နိုင္ငံသားျပဳ ႔ခြင့္လက္မွတ္တြင္ ေလွ်ာက္လႊာ၌ ေဖာ္ျပထားေသာ သားသမီး၏အမည္ကို ဗဟိုအဖဲြ ႔က ထည့္သြင္းနိုင္သည္။အမည္ထည့္သြင္းေပးထားျခင္းခံရေသာ သားသမီးသည္ နိုင္ငံသားျပဳ ႔ခြင့္ရသူျဖစ္သည္။၄၈။ ပုဒ္မ ၄၇ အရ အမည္ထည့္သြင္းေပးျခင္းခံရေသာ သားသမီးသည္ အသက္တစ္ဆယ့္ရွစ္ႏွစ္ျပည့္ျပီးသူျဖစ္ပါက မိဘႏွင့္အတူ ပုဒ္မ ၄၆ ပုဒ္မခဲြ ( က ) ပါအတိုင္း ကတိသစၥာျပဳ ႔ရမည္။၄၉။ ( က ) ပုဒ္မ ၄၇ အရ အမည္ထည့္သြင္းေပးျခင္းခံရေသာ သားသမီးသည္ အသက္တစ္ဆယ့္ရွစ္ႏွစ္ မျပည့္ေသးပါက အသက္ျပည့္သည့္ေန႕မွစ၍ တစ္ႏွစ္အတြင္း ျပည္ထဲေရးဝန္ႀကီးဌာန၏ သတ္မွတ္သည့္အဖဲြ႕အစည္းအေရွ႕သို႕ ကိုယ္တိုင္လာေရာက္ျပီး ပုဒ္မ ၄၆ ပုဒ္မခဲြ ( က ) ပါအတိုင္း ကတိသစၥာျပဳ ႔ရမည္။( ခ ) ပုဒ္မခဲြ ( က ) ပါအတိုင္း လိုက္နာရန္ ပ်က္ကြက္သူသည္ ျပည္ထဲေရးဝန္ႀကီးဌာန၏ သတ္မွတ္သည့္ အဖဲြ ႔အစည္းသို႔ တစ္ႏွစ္လွ်င္ ဒဏ္ေငြ က်ပ္ငါးဆယ္စီ ေပးေဆာင္ရမည္။၅၀။ တစ္ႏွစ္အတြင္း ကတိသစၥာမျပဳ ႔နိုင္ပါက ခိုင္လုံေသာအေႀကာင္းျပ၍ ျပည္ထဲေရးဝန္ႀကီးဌာန၏ သတ္မွတ္သည့္ အဖဲြ႕အစည္းမ်ားမွတစ္ဆင့္ ဗဟိုအဖဲြ ႔သို႔ ေလွ်ာက္ထားရမည္။၅၁။ ( က ) နိုင္ငံသားျပဳ႕ခြင့္ရသူ မိဘႏွစ္ပါးစလုံးသည္ နိုင္ငံသားျပဳ ႔ခြင့္အျဖစ္ကို ဆုံးရႈံးလွ်င္ ထိုသူတို႕၏ နိုင္ငံသားျပဳ႕ခြင့္လက္မွတ္တြင္ ပါဝင္ေသာ အသက္တစ္ဆယ့္ရွစ္ႏွစ္မျပည့္ေသးသည့္ သားသမီးႏွင့္ အသက္တစ္ဆယ့္ရွစ္ႏွစ္ျပည့္ျပီး ကတိသစၥာမျပဳ ႔ရေသးေသာ သားသမီးသည္ နိုင္ငံသားျပဳ ႔ခြင့္ရသူအျဖစ္မွ ရပ္စဲသည္။( ခ ) နိုင္ငံသားႏွင့္ နိုင္ငံျခားသား မိဘႏွစ္ပါးအနက္ နိုင္ငံသားအျဖစ္ကို ဆုံးရႈံးလွ်င္ ထိုသူကိုင္ေဆာင္ေသာ လက္မွတ္တြင္ ပါဝင္သည့္ အသက္တစ္ဆယ့္ရွစ္ႏွစ္ မျပည့္ေသးေသာ သားသမီးႏွင့္ အသက္တစ္ဆယ့္ရွစ္ႏွစ္ျပည့္ျပီး ကတိသစၥာမျပဳ ႔ရေသးေသာ သားသမီးသည္ နိုင္ငံသားျပဳ ႔ခြင့္ရသူအျဖစ္မွရပ္စဲသည္။( ဂ ) ဧည့္နိုင္ငံသားႏွင့္ နိုင္ငံျခားသား မိဘႏွစ္ပါးအနက္ ဧည့္နိုင္ငံသား အမိ သို႔မဟုတ္ အဘသည္ ဧည့္နိုင္ငံသားအျဖစ္ကို ဆုံးရႈံးလွ်င္ ထိုသူကိုင္ေဆာင္ေသာ လက္မွတ္တြင္ပါဝင္သည့္ အသက္တစ္ဆယ့္ရွစ္ႏွစ္ မျပည့္ေသးေသာသားသမီးႏွင့္ အသက္တစ္ဆယ့္ရွစ္ႏွစ္ျပည့္ျပီး ကတိသစၥာမျပဳ ႔ရေသးေသာ သားသမီးသည္ နိုင္ငံသားျပဳ ႔ခြင့္ရသူအျဖစ္မွ ရပ္စဲသည္။( ဃ ) နိုင္ငံသားျပဳ ႔ခြင့္ရသူႏွင့္ နိုင္ငံျခားသားမိဘႏွစ္ပါးအနက္ နိုင္ငံသားျပဳ ႔ခြင့္ရသူ အမိ သို႔မဟုတ္ အဘသည္ နိုင္ငံသားျပဳ ႔ခြင့္ရသူအျဖစ္ကို ဆုံးရႈံးလွ်င္ ထိုသူကိုင္ေဆာင္ေသာ လက္မွတ္တြင္ပါဝင္သည့္ အသက္တစ္ဆယ့္ရွစ္ႏွစ္မျပည့္ေသးေသာသားသမီး ႏွင့္ အသက္တစ္ဆယ့္ရွစ္ႏွစ္ျပည့္ျပီး ကတိသစၥာမျပဳ႕ရေသးေသာ သားသမီးသည္နိုင္ငံသားျပဳ႕ခြင့္ရသူအျဖစ္မွ ရပ္စဲသည္။၅၂။ နိုင္ငံသား သို႔မဟုတ္ ဧည့္နိုင္ငံသား သို႔မဟုတ္ နိုင္ငံသားျပဳ ႔ခြင့္ရသူႏွင့္ အိမ္ေထာင္က်ခဲ႔ေသာ ဤဥပေဒအာဏာတည္သည့္ေနမတိုင္မီက နိုင္ငံျခားသား မွတ္ပုံတင္လက္မွတ္ ကိုင္ေဆာင္ေသာသူသည္ နိုင္ငံသားျပဳ႕ခြင့္ရရန္ ေလွ်ာက္ထားျပီး နိုင္ငံသားျပဳ႕ခြင့္မရမီ ယင္း၏ ဇနီး သို႔မဟုတ္ ခင္ပြန္း ေသဆုံးလွ်င္ျဖစ္ေစ၊ကြာရွင္းလွ်င္ျဖစ္ေစ ထိုသူ၏ နိုင္ငံသားျပဳ ႔ခြင့္ေလွ်ာက္ထားျခင္းသည္ ပ်က္ျပယ္သည္။၅၃။ နိုင္ငံသားျပဳ႕ခြင့္ရသူတစ္ဦးသည္ -( က ) နိုင္ငံေတာ္၏ ဥပေဒမ်ားကို ေလးစားလိုက္နာရမည္။( ခ ) နိုင္ငံေတာ္၏ ဥပေဒပါ တာဝန္မ်ားကို ထမ္းေဆာင္ရမည္။( ဂ ) နိုင္ငံေတာ္ေကာင္စီက အခါအားေလ်ာ္စြာ သတ္မွတ္ေသာအခြင့္အေရးမ်ားမွအပ နိုင္ငံေတာ္၏ ဥပေဒပါ နိုင္ငံသားအခြင့္အေရးမ်ားကို ခံစားခြင့္ရွိသည္။၅၄။ နိုင္ငံသားျပဳ႕ခြင့္ရသူတစ္ဦးသည္ အျခားနိုင္ငံ၏ နိုင္ငံသားအျဖစ္ကိုပါ ခံယူခြင့္မရွိေစရ။၅၅။ နိုင္ငံသားျပဳ ႔ခြင့္ရသူတစ္ဦးသည္ နိုင္ငံေတာ္ပါဝင္ေနေသာ စစ္မက္ကာလအတြင္း နိုင္ငံသားျပဳ႕ခြင့္ရသူအျဖစ္ကို စြန္႔လႊတ္ခြင့္မရွိေစရ။၅၆။ နိုင္ငံသားျပဳ႕ခြင့္ရသူတစ္ဦးသည္ နိုင္ငံသား သို႔မဟုတ္ ဧည့္နိုင္ငံသားနွင့္ အိမ္ေထာင္ျပဳ႕ကာမွ်ျဖင့္ နိုင္ငံသား သို႔မဟုတ္ ဧည့္နိုင္ငံသားအျဖစ္ အလိုအေလ်ာက္ မရရွိေစရ။၅၇။ နိုင္ငံသားျပဳ႕ခြင့္ရသူတစ္ဦးသည္ နိုင္ငံေတာ္မွအျပီးအပိုင္ ထြက္ခြာလွ်င္ျဖစ္ေစ၊ အျခားနိုင္ငံ၏ နိုင္ငံသားအျဖစ္ကိုခံယူလွ်င္ သို႔မဟုတ္ မွတ္ပုံတင္လွ်င္ျဖစ္ေစ၊အျခားနိုင္ငံ၏ နိုင္ငံကူးလက္မွတ္ သို႔မဟုတ္ အလားတူလက္မွတ္ကို ထုတ္ယူလွ်င္ျဖစ္ေစ နိုင္ငံသားျပဳ႕ခြင့္ရသုအျဖစ္မွ ရပ္စဲသည္။၅၈။ နိုင္ငံသားျပဳ႕ခြင့္ရသူတစ္ဦးသည္ ေအာက္ပါ ျပ႒ာန္းခ်က္ တစ္ရပ္ရပ္ႏွင့္ျငိစြန္းလွ်င္ နိုင္ငံသားျပဳ ႔ခြင့္ရသူအျဖစ္မွ ဗဟိုအဖဲြ႕က႐ုပ္သိမ္းနိုင္သည္ -( က ) နိုင္ငံေတာ္ပါဝင္ေနေသာစစ္မက္ကာလအတြင္း ရန္သူနိုင္ငံမ်ားႏွင့္ျဖစ္ေစ၊ရန္သူနိုင္ငံမ်ားကိုအေထာက္အကူျပဳ႕သည့္နိုင္ငံံမ်ား ျဖင့္ျဖစ္ေစ၊ထိုနိုင္ငံမ်ား၏ နိုင္ငံသားမ်ား၊အဖဲြ႕အစည္းမ်ားႏွင့္ျဖစ္ေစ ကုန္သြယ္ျခင္း သို႔မဟုတ္ဆက္သြယ္ျခင္း သို႕မဟုတ္ ထိုသို႕ ျပဳ႕လုပ္ျခင္းတစ္ရပ္ရပ္ကို အားေပးကူညီျခင္း( ခ ) နိုင္ငံေတာ္ကိုဆန္႔က်င္ေနသည့္ အဖဲြ႕အစည္းႏွင့္ျဖစ္ေစ၊ ထိုအဖဲြ႕အစည္း၏ အဖဲြ႕ဝင္ႏွင့္ျဖစ္ေစ ကုန္သြယ္ျခင္း သို႔မဟုတ္ ဆက္သြယ္ျခင္း သို႔မဟုတ္ ထိုသို႔ျပဳ႕လုပ္ျခင္းတစ္ရပ္ရပ္ကို အားေပးကူညီျခင္း( ဂ ) နိုင္ငံေတာ္၏အခ်ဴပ္အျခာအာဏာႏွင့္ နိုင္ငံေတာ္၏ လုံျခံဳေရးကိုျဖစ္ေစ၊ အမ်ားျပည္သူတို႔၏ ေအးခ်မ္းသာယာေရးကိုျဖစ္ေစ ထိပါးေစမည့္ အႏၲရာယ္တစ္ခုခုကို ျပဳ႕လုပ္ေနသည္၊ျပဳ႕လုပ္ေတာ့မည္ဟု ယုံႀကည္ေလာက္ေသာ အေႀကာင္းရွိျခင္း( ဃ ) နိုင္ငံေတာ္ကိုအႀကည္အညိဳမဲ႔ေႀကာင္း သို႔ိမဟုတ္ သစၥာမဲ႔ေႀကာင္းကို ကိုယ္အမူအရာျဖင့္ျဖစ္ေစ၊ ႏႈတ္အမႈအရာျဖင့္ျဖစ္ေစ၊ အျခားနည္းျဖင့္ျဖစ္ေစ ျပသျခင္း( င ) နိုင္ငံေတာ္၏ လိွဴ႕ဝွက္ကိစၥတစ္ရပ္ရပ္ကို သူတစ္ဦးကိုျဖစ္ေစ၊ အဖဲြ႕အစည္းတစ္ခုခုကိုျဖစ္ေစ၊ အျခားနိုင္ငံတစ္နိုင္ငံကိုျဖစ္ေစ၊အျခားနိုင္ငံမ်ားကိုျဖစ္ေစ သတင္းေပးျခင္း၊ ထိုသို႔ျပဳ႕လုပ္ျခင္းကို အားေပးကူညီျခင္း( စ ) အက်င့္စာရိတၱပ်က္ျပားျခင္းႏွင့္ စပ္လ်ဥ္းသည့္ ျပစ္မႈ႕တစ္ခုခုကို က်ဴးလြန္ေသာေႀကာင့္အနည္းဆုံး ေထာင္ဒဏ္တစ္ႏွစ္ သို႔မဟုတ္ အနည္းဆုံးေငြဒဏ္က်ပ္တစ္ေထာင္ အျပစ္ေပးခံရျခင္း၅၉။ နိုင္ငံသားျပဳ႕ခြင့္ရသူတစ္ဦးသည္ မဟုတ္မမွန္ေဖာ္ျပျခင္း သို႔မဟုတ္ ဖုံးကြယ္ျခင္းျဖင့္ နိုင္ငံသားျပဳ႕ခြင့္ရသူအျဖစ္ကိုရရွိပါက နိုင္ငံသားျပဳ ႔ခြင့္ရသူအျဖစ္မွ ႐ုပ္သိမ္းျခင္းခံရမည့္အျပင္ ေထာင္ဒဏ္တစ္ဆယ္ႏွစ္နွင့္ ေငြဒဏ္က်ပ္ငါးေသာင္းကိုလည္း က်ခံေစရမည္။၆၀။ နိုင္ငံသားျပဳ႕ခြင့္ရသူတစ္ဦးသည္ မသမာေသာနည္းလမ္းျဖင့္ နိုင္ငံသားလက္မွတ္ သို႔မဟုတ္ ဧည့္နိုင္ငံသားလက္မွတ္ သို႔မဟုတ္ နိုင္ငံသားျပဳ႕ခြင့္လက္မွတ္ကို သူတစ္ဦးရရွိရန္ အားေပးကူညီလွ်င္ နိုင္ငံသားျပဳ႕ခြင့္ရသူအျဖစ္မွ ႐ုပ္သိမ္းျခင္းခံရမည့္အျပင္ ေထာင္ဒဏ္ ခုႏွစ္နွစ္ ႏွင့္ ေငြဒဏ္က်ပ္တစ္ေသာင္းကိုလည္း က်ခံေစရမည္။၆၁။ နိုင္ငံသားျပဳ႕ခြင့္ရသူတစ္ဦးသည္ ပုဒ္မ ၅၉၊ ပုဒ္မ ၆၀ အရသူတစ္ဦး က်ဴးလြန္ေသာအမႈ႕ကိစၥကို ကိုယ္တိုင္သိရွိလွ်င္ျဖစ္ေစ၊ ကိုယ္တိုင္ပါဝင္ကူညီေဆာင္ရြက္ခဲ႔လွ်င္ျဖစ္ေစ ဤဥပေဒအာဏာတည္သည့္ေန႔မွစ၍ တစ္ႏွစ္အတြင္း သို႔မဟုတ္ က်ဴးလြန္ခဲ႔သည့္ေန႔မွစ၍ တစ္နွစ္အတြင္း ျပည္ထဲေရးဝန္ႀကီးဌာန၏သတ္မွတ္ထားေသာ အဖဲြ႕အစည္းမ်ား၌ ေဖာ္ထုတ္ဝန္ခံပါက ဤအမႈ႕ကိစၥႏွင့္ စပ္လ်ဥ္းေသာ ျပစ္မႈ႕ ျပစ္ဒဏ္မွ လြတ္ျငိမ္းခြင့္ရရွိေစရမည္။၆၂။ ( က ) နိုင္ငံသားျပဳ႕ခြင့္ရသူအျဖစ္မွ ရပ္စဲခံရသူ သို႔မဟုတ္ ႐ုပ္သိမ္းခံရသူ၏ နိုင္ငံသားျပဳ႕ခြင့္လက္မွတ္ကို ပယ္ဖ်က္ရမည္။ထိုသို႔ပ်ယ္ဖ်က္ထားေသာ လက္မွတ္ကိုကိုင္ေဆာင္သူသည္ ျပည္ထဲေရးဝန္ႀကီးဌာန၏ သတ္မွတ္သည့္နည္းလမ္းႏွင့္အညီ ျပန္လည္အပ္ႏွံရမည္။( ခ ) ပယ္ဖ်က္ထားေသာ နိုင္ငံသားျပဳ႕ခြင့္လက္မွတ္ကို ျပန္လည္အပ္နွံရန္ ပ်က္ကြက္လွ်င္ျဖစ္ေစ၊ သူတစ္ဦးအားမသမာေသာနည္းလမ္းျဖင့္လဲႊေျပာင္းေပးအပ္လွ်င္ျဖစ္ေစ ေထာင္ဒဏ္တစ္ဆယ္ႏွစ္ႏွင့္ ေငြဒဏ္က်ပ္ႏွစ္ေသာင္းကိုက်ခံေစရမည္။( ဂ ) မည္သူမဆို ပယ္ဖ်က္ထားေသာ နိုင္ငံသားျပဳ႕ခြင့္လက္မွတ္ကိုျဖစ္ေစ၊ေသဆုံးသူနိုင္ငံသားျပဳ႕ခြင့္ရသူ၏လက္မွတ္ကိုျဖစ္ေစ ကိုင္ေဆာင္အသုံးျပဳ႕လွ်င္ ေထာင္ဒဏ္တစ္ဆယ္ႏွစ္ႏွင့္ ေငြဒဏ္က်ပ္ႏွစ္ေသာင္းကို က်ခံေစရမည္။၆၃။ မည္သူမဆို နိုင္ငံသားျပဳ႕ခြင့္လက္မွတ္အတုျပဳ႕လုပ္လွ်င္ျဖစ္ေစ၊ ထိုသို႔ျပဳ႕လုပ္ရန္ အားေပးကူညီလွ်င္ျဖစ္ေစ ေထာင္ဒဏ္တစ္ဆယ့္ငါးႏွစ္ႏွင့္ ေငြဒဏ္က်ပ္ငါးေသာင္းကို က်ခံေစရမည္။၆၄။ နိုင္ငံသားျပဳ႕ခြင့္ရသူအျဖစ္မွ ရပ္စဲခံရသူ သို႔မဟုတ္ ႐ုပ္သိမ္းခံရသူသည္ နိုင္ငံသားျပဳ႕ခြင့္အျဖစ္ကို ျပန္လည္ေလွ်ာက္ထားခြင့္ မရွိေစရ။အခန္း ( ၅ )နိုင္ငံသား၊ဧည့္နိုင္ငံသား၊နိုင္ငံသားျပဳ႕ခြင့္ရသူ ဟုတ္မဟုတ္ အဆုံးအျဖတ္ခံယူျခင္း၆၅။ ပုဂိၢဳလ္တစ္ဦးသည္ နိုင္ငံသား၊ဧည့္နိုင္ငံသား၊နိုင္ငံသားျပဳ႕ခြင့္ရသူ ဟုတ္မဟုတ္ အဆုံးအျဖတ္ခံယူရန္ အေႀကာင္းကိစၥေပၚေပါက္လာပါက ဗဟိုအဖဲြ႕သို႔ ေလွ်ာက္ထားနိုင္သည္။၆၆။ ဗဟိုအဖဲြ႕သည္ -( က ) ေလွ်ာက္ထားသူအား အေထာက္အထားမ်ားႏွင့္အတူတကြ တင္ျပခြင့္ေပးရမည္( ခ ) ဥပေဒနွင့္အညီ အဆုံးအျဖတ္ ေပးရမည္( ဂ ) အဆုံးအျဖတ္ကိုေလွ်ာက္ထားသူထံသို႕ ျပန္ႀကားရမည္အခန္း ( ၆ )ဗဟိုအဖဲြ႕၆၇။ ဝန္ႀကီးအဖဲြ႕သည္ ဗဟိုအဖဲြ ႔ကို ေအာက္ပါအတိုင္း ဖဲြ႕စည္းရမည္ -( က ) ဝန္ႀကီး၊ ျပည္ထဲေရးဝန္ႀကီးဌာန - ဥကၠ႒( ခ ) ဝန္ႀကီး၊ ကာကြယ္ေရးဝန္ႀကီးဌာန - အဖဲြ႕ဝင္( ဂ ) ဝန္ႀကီး၊ နိုင္ငံျခားေရးဝန္ႀကီးဌာန - အဖဲြ႕ဝင္၆၈။ ဗဟိုအဖဲြ႕သည္ ေအာက္ပါလုပ္ပိုင္ခြင့္မ်ားရွိသည္ -( က ) နိုင္ငံသား၊ ဧည့္နိုင္ငံသား၊ နိုင္ငံသားျပဳ႕ခြင့္ရသူ ဟုတ္မဟုတ္ အဆုံးအျဖတ္ေပးျခင္း
No comments :
Post a Comment